Tesla Model S’in Otomotiv Darbesi

Tesla Motors, 2012 yılında ürettiği Tesla Model S aracı ile otomotiv endüstrisinde büyük bir devrim yaptı. Üretim aşaması, araçta kullanılan teknoloji, satış ve satış sonrası servis hizmetleri ile otomotiv alma ve kullanma konusundaki birçok kuralı yeniden yazdı.

Tesla Motors kurulduğu yıllarda neredeyse kimse onu ciddiye almadı ve çok yoğun eleştirilere alay konusu oldu. Kurulduktan sonra da vaat ettiği siparişleri geciktirmesi ve maddi kaynaklarının tükenmesi ile iflasın eşiğine geldi. Elon Musk’ın bir diğer şirketi SpaceX için de aynı durum söz konusuydu ve Musk ya iki şirketini de kaybedecek ya da birini kapatım diğerini hayatta tutmaya çalışacaktı. Sonra bir mucize oldu ve Musk’ın ortağı olduğu bir şirketin satılması ile eline geçen para Tesla’nın ve SpaceX’in hayata tutunmasını sağladı. Tesla bu paradan sonra bir ivme yakaladı ve Model S’i piyasaya sürdü ancak bundan bir sene sonra Model S’in üretiminde yaşanan bir takım sorunlar tekrar şirketi kötü bir duruma soktu. Durum o kadar kötüleşmişti ki Tesla fabrikasını kapatmak zorunda kaldı. Musk şirketini satmayı hiç istememesine rağmen Google’la kendilerini 6 milyar dolar karşılığında satın almaları konusunda el sıkıştı. Musk’ın korkusu şirketin yeni sahibinin Tesla’nın hedeflerini göremeyebilecek olmasıydı. Ancak bu satış sürecinde Google’ın bir haftalık tereddütü Tesla’nın satış patlaması yaşadığı bir zamana denk geldi ve Elon Musk şirketi satmak zorunda kalmadı. 2016 yılı itibari ile Tesla’nın piyasa değeri satın alınamayacak kadar yükseldi ve halka açık hisse senetleri sürekli artışta. Peki Tesla’nın bu başarısı otomotiv sektörü için neler ifade ediyor?

Yazının en sonunda sizler için bir Türkçe biri İngilizce olmak üzere YouTube’da rastladığımız iki tane tanıtım videosu paylaştık.

Otomotiv Sektörünün Çürümüşlüğü ve Tesla Darbesi

Reklamlarına birazcık daha ilgi çekici unsur katmanın yolunu arayan otomobil üreticileri onlarca yıldır aynı şeylerin peşindedirler: Biraz daha geniş bir araç, litre başına fazladan birkaç kilometre, daha iyi yol tutuşu ya da fazladan bir bardak tutacağı. Otomobillerini övmek için hiçbir ilginçlik bulamayan markalar, araçlarının diğerlerinden daha iyi olduğuna dair insanları ikna etmek için bu sefer yarı çıplak kadınlara, İngiliz aksanlı erkeklere ve gerektiğinde de smokinler içinde dans eden farelere başvurmaktadırlar. Bir dahaki sefere televizyonunuzda bir otomobil reklamı gördüğünüzde bir anlığına durun ve gerçekten nelerin söylenmekte olduğuna kulak kabartın. Yapılan reklamların aslında “otomobil edinmeyi sizin için daha az acılı bir hâle getiriyoruz” anlamına geldiğini anladığınızda otomotiv endüstrisinin ne kadar dibe vurmuş olduğunu anlayacaksınız. Bütün bunların aksine Tesla reklam için hiçbir ücret ödemez. Şirketin CEO’su Elon Musk bu konu hakkında 

“Eğer ürününüz yeterince iyiyse reklam yapmanıza gerek yoktur. İnsanlar kulaktan kulağa sizin hikayenizi yayacaktır”

demiştir.

Tesla Model S ile piyasaya birçok yenilik getirdi. Üretim safhaları, aracın teknolojik özellikleri ve satış konusundaki prensipleri ile gelecek otomotiv anlayışının kurallarını koyuyor. Aşağıda Model S’in 2012 yılında çıkardığı modelinin bazı belirgin özelliklerini sizler için ele aldık.

Tesla Model S Aracının ve Tesla’nın Yenilikleri

  • Tesla Model S ile 2012 senesinin ortalarında otomotiv endüstrisinde kendi denklerini şaşkına çevirdi. Tamamıyla elektrikli olan bu araç tek bir şarj ile yaklaşık 500km gidebiliyor ve 100km/sa hıza 4.2 saniyede çıkabiliyor (2016 itibarıyla bu süre 2.8 saniyeye düşmüştür). Tesla’nın sıradaki hedefi ise araç menzilini 800km’ye çıkarmak.
  • Tesla Model S eğer çocuklar için gidiş istikametine ters şekilde yerleştirilen iki yönlü bir koltuk kullanırsanız araç yedi kişi taşıyabiliyor.
  • Tesla süper şarj istasyonları ile araç 20-30 dakika gibi bir süre içerisinde tamamen şarj oluyor. Bu şarj istasyonları Elon Musk’ın bir diğer şirketi olan SolarCity tarafından üretilen güneş panelleri ile enerji sağlıyor. Tesla sattığı araçları alan müşterilere bu şarj hizmetini ücretsiz olarak sunuyor. Bu sayede ücretsiz ulaşım sektörünün temellerini atıyor. Musk bu konu ile ilgili olarak “Tesla istasyonlarımızdan birine geldiğinizde vermeniz gereken tek karar hızlı olanı mı, bedava olanı mı istediğinizdir” demişti. Yani eğer 20-30 dakika beklemek istemiyorsanız bu istasyon 90 saniye içerisinde akünüzü değiştirerek yola devam etmenizi sağlıyor. Bu değişimin ücretininde bugün bir depo benzin alma ücretinden daha ucuz olduğunu söylüyor.
  • Tesla Model S’in iki bagajı var. Biri standart diğeri de Tesla’nın “Frunk” (İngilizce front(ön) ve trunk(bagaj) kelimelerinden türetilmiş) olarak adlandırdığı ön bagaj.

tesla model s

  • Tesla Model S; tabanına yerleştirilmiş bir akü paketi ve arka tekerlekler arasında yer alan karpuz büyüklüğündeki elektrikli motor ile çalışmakta (Model S’in yeni modellerinde ön tekerleklere de motor eklenerek araç 4×4, dört çeker hâle getirilmiştir). Benzin motorundan ve makinelerden gelen seslerden kurtulmak, Model S’in son derece sessiz bir şekilde çalışmasını sağlıyor. Model S hız, menzil, yol tutuşu ve bagaj kapasitesi bakımından birçok lüks sedanı geride bırakmakta.
  • Tesla Model S’te gövdenin içine gömülmüş, güzel hatlara sahip kapı kolları sürücü yaklaşınca dışarı çıkıyor, sürücü kapıyı açıp araca bindikten sonra tekrar gövde içine çekiliyor.
  • Sürücü aracın içine girdiğinde sunroof’u (tavan penceresi) açmak veya müziğin sesini arttırmak gibi araç donanımında bulunan işlevlerin büyük çoğunluğunu bir parmak hareketi ile kontrol edebileceği 17 inçlik bir dokunmatik ekran ile karşılaşıyor (Musk, ürettikleri 17 inçlik bilgisayar hakkında “Dünyadaki tek 17 inçlik dokunmatik ekranı elde ettiğimize eminim. Bilgisayar üreticilerinin ya da Apple’ın herhangi biri bunu henüz başaramadı” demişti).

tesla model s

  • Birçok aracın çeşitli gösterge ve düğmelere yer sağlamak ve insanları motorun gürültüsünden uzak tutmak için büyük ön panelleri bulunurken Model S bu konuda kullanıcıya geniş bir alan bırakmakta. Model S sürücünün dokunmatik konsoldan müzik seçmesine yardım eden ve Google’ın devasa veri tabanından harita göstermesine de imkan tanıyan bir internet bağlantısına sahip.
  • Hafif alüminyumdan yapılmış olan otomobil tarihteki en yüksek güvenlik skorlarını almış. Bu araç ayrıca ABD çapındaki otoyollar boyunca ve sonrasında da dünya geneline yayılmış olan Tesla’nın istasyonlarında ücretsiz şarj edilebiliyor (Elon Musk 2017 yılının sonunda istasyon sayısını ikiye katlamak (yaklaşık23.000 istasyon kurmayı) hedefliyor).
  • Tesla Model S aynı zamanda hem mühendisler hem de çevreciler için bir verimlilik abidesi. İçten yanmalı ve hibrit otomobiller; binlerce hareketli parçaya sahip. Motorlar; pistonlar, şaftlar, yağ filtreleri, alternatörler, fanlar, distribütörler, supaplar, bobinler ve silindirler tamamen uyum içinde, sabit ve kontrollü yanma icra edebilmelidir. Bu araçlarda üretilen enerjinin yaklaşık %70’i motorda ısı olarak, kalan kısmı da rüzgar direnci, frenleme ve diğer mekanik işlevler neticesinde kaybolmaktadır. Öte yandan Tesla Model S on iki kadar hareketli parçaya sahiptir ve akü grubu enerjiyi anında tekerleklere dönüş veren karpuz büyüklüğündeki motora gönderir. Model S’in verimi yaklaşık %60’a ulaşmaktadır. Somutlaştıracak olursak Model S’in bir sedan olarak performansının karşılığı; bir galon(3,78) litre benzin karşılığında 160km’dir.

Otomobil Sektörünün Satış Prensiplerine Tesla Darbesi

Model S’in bir başka ayırt edici özelliği de otomobili satın alma ve ona sahip olma sürecidir.Tesla, Model S’i kendi mağazalarından ve internet üzerinden satmakta. Dolayısıyla otomobil galerisine gidip size bir şeyler satmaya yemin etmiş bir satış elemanı ile uğraşmak zorunda değilsiniz. Tesla mağazaları örnek aldıkları Apple Store’lardan çok da farklı olmayacak şekilde üst düzey alışveriş merkezlerinde ya da varlıklı semtlerde bulunur. Müşteriler mağazaya girdiklerinde tamamlanmış bir Model S’i mağazanın ortasında görebilir. İnsanların, tamamen elektrikle çalışan bir otomobile geçiş yaparak ne kadar tasarruf edebileceklerini hesaplayabildikleri ve gelecekte almayı düşündükleri Model S’in dış görünüşünü ve özelliklerini tasarlayabildikleri dev dokunmatik ekranlar mağazada yer almaktadır. Müşteri tasarlama işini bitirdiğinde ekran üzerinde elini hızlıca kaydırır ve kendi tasarladığı Model S’i mağazanın ortasındaki büyük ekranda görür.

Satış elemanları satış yaptıkları miktar üzerinden komisyon almazlar ve bu nedenle de sizi ekstraları aracınıza almanız yönünde iknaya çalışmazlar. Aracı ister mağazadan ister internet üzerinden satın alın, otomobiliniz size yine özel bir şekilde teslim edilir. Tesla otomobilinizi istediğiniz herhangi bir yere getirir. Teslimatı takip eden aylarda ise yağ değişimi ya da ayarlamalar yok çünkü Model S’in buna ihtiyacı yok. Benzinli motora sahip bir aracın sahip olduğu mekanik ıvır zıvırın çoğundan kurtulunmuş.

tesla model s

Tesla Motors, araç hakkında sonradan oluşabilecek sorunlara zekice çözümler getirebiliyor. Tesla mühendisleri araç sahibi uyurken otomobile internet üzerinden ulaşıyor ve yazılım güncellemelerini yüklüyorlar. Sürücü aracına sabah binip de aracını faal olarak bulduğunda arızayı sihirli ellerin gidermiş olduğu gibi bir hisse kapılıyor.

Tesla ayrıca yazılım konusundaki yeteneklerini arıza gidermenin ötesine taşıyarak bir akıllı telefon uygulaması çıkardı ve otomobil sahiplerinin klima ya da araç ısıtma sistemlerini uzaktan açabilmeleri ve araçlarının nerede olduğunu harita üzerinde görebilmelerini sağladı.

Elon Musk iPhone’un Otomotivdeki Karşılığını Üretti!

Model S ansızın yapılan yazılım güncellemeleriyle bazen yokuşlu yollar ya da otobanlar için yeni çekiş kontrollerine sahip olabiliyor ya da bazen öncesine göre çok daha hızlı bir şekilde şarj olabiliyor veya yeni bir sesli kontrol sistemine sahip olabiliyor.

Model S’in ilk sahiplerinden ve insan DNA’sının şifresini ilk kez çözen kişi olarak bilinen Craig Venter araç hakkındaki düşüncelerini

“Bu, otomobil ile ulaşım hakkındaki her şeyi değiştiriyor. Bu, tekerlekleri olan bir bilgisayar”

şeklinde ifade etmiş.

Consumer Reports , Model S’e tarihindeki en yüksek değerlendirme puanı olan 100 üzerinden 99 verdi ve onun muhtemelen üretilmiş en iyi otomobil olduğunu belirtti.

Tesla otomobilleri 2014 model veya 2015 model şeklinde ayırmamaktadır. Ayrıca stokta bulunan tüm eski modelleri ne yapıp edip satma ve yeni modellere yer açma gibi bir  satış anlayışları yoktur. Tesla o an için üretebildiği en iyi Model S’i üretir ve satın aldığınız Model S her zaman en son modeldir. Yeni bir özellik hazır olduğunda bunu birer birer üretim hattındaki otomobillere eklemektedir. Bazı müşteriler yeni geliştirilen bir özelliği kaçırdıkları için üzülmektedir, fakat Tesla yazılım güncellemesi gibi gelişmeleri herkese ulaştırmaktadır ve Model S sahiplerini çeşitli sürprizlerle hoşnut etmektedir.

Bir Model S sahibi için tamamen elektrikli olan bu yaşam stili, daha az sorunlu hayat demektir.

-Benzin istasyonuna gitmek yerine geceleri otomobilinizi akıllı telefonlarınızdan alışık olduğunuz gibi  şarja takarsınız.

-Tesla sahipleri genellikle oto sanayiye veya tamirciye uğramazlar. Benzin motorlu(artık gönül rahatlığıyla eski model diyebiliriz) bir araç tüm sürtünme, yıpranma ve hareket eden binlerce parça tarafından ortaya çıkan aşınma ile baş etmek için motor ve şanzıman yağı değiştirmeye ihtiyaç duyar. Tesla bu sorunların hiçbiriyle muhattap değildir. Dur kalk durumlarında Tesla fren balataları ve bunları kilitlemek için sürtünmeyi kullanmak yerine motoru ters yönde döndürerek fren yapar. Bu sayede araç fazladan elektrik üretir ve bu elektriği tekrar akülere yönlendirir. Tesla’nın bu fren tekniği ile elektrikli otomobiller özellikle trafiğin yoğun olduğu şehir merkezlerinde çok daha uzun bir menzile sahip olur.

Satış Sonrası Değişikliklerde Tesla Farkı

Bu özellikleri ile Tesla bir otomobilden ziyade bir akıllı cihaza benzemekte ve klasik otomobillerden net bir şekilde ayrılıyor. Geleneksel otomotiv endüstrisinde araçlar yılda birkaç kez servis merkezlerine uğramak zorunda kalacak şekilde tasarlanır ve otomobil satıcıları kârlarının çoğunu bu servis hizmetinden elde eder. Bu yüzden Tesla’nın otomobillerini doğrudan kendisinin satması engellenmeye çalışılmıştır. Tesla kârını otomobilin ilk satışından ve bazı opsiyonel yazılım hizmetlerinden elde eder. Tesla’nın nihai amacı otomobili sattıktan sonra onu hiçbir şekilde geri getirmek zorunda kalınmamasıdır.

Bugün Mercedes göstergenin görünümünü değiştirmek istese dünyanın öbür ucundaki tedarikçisi ile irtibata geçip bir dizi onayı beklemesi gerekmektedir. Araç konsolundaki bir harfi bile değiştirmeleri bir sene sürer ve bu değişiklik satılan araçlar için servise gitme sebebidir. Öte yandan eğer Tesla Ramazan bayramı için tüm göstergelere Ramazan pidesi eklemek isterse bunu birkaç saatte yapabilir.

Son Söz

Eğer Musk’ın şirketlerinden birinde çalışıyorsanız ya herhangi bir konuda taviz vermeyen muhteşem bir şey yapmaya çalışıyorsunuzdur ya da hiçsinizdir. Ve eğer yapmıyorsanız Musk sizi bir başarısızlık olarak görür ve kovmakta gecikmez. Bu bakış açısı yabancılara mantıksız ya da aptalca gelebilir, ancak bu felsefe Musk ile işe yaramakta, onu ve etrafındakileri sürekli olarak ileriye doğru itmektedir.

Tesla’yı rakiplerinden ayıran en önemli özelliklerden biri; herhangi bir taviz vermeden vizyonunun peşinde olması ve kendilerini Elon Musk’ın standartlarını yakalamaya adamalarıdır.

Fosil yakıtların tükenmeye yüz tutması insanların aklına uzun süredir yenilenebilir enerji anlayışı fikrini sokmakta. Er ya da geç insanlık elektrikli araçlara muhtaç olacaktır. Tesla Motors patentlerini halka açık tutmaktadır. Bunun sebebi ise eğer birisi elektrikli araç üretmek istiyorsa ona faydalı olması içindir. Umarız bizim ülkemizde bu teknoloji devriminin peşinden koşar ve geç olmadan yakalar.

Tesla geçen hafta yayınladığı Model 3 ile fiyatı belirgin bir şekilde düşürerek daha fazla kişinin ulaşmasını istemekte. Tesla Model 3’ü 2017’de piyasaya süreceğini açıkladı, araç tanıtıldıktan sonra bir hafta içinde 350.000 önsipariş aldı ve almaya devam ediyor. Şüphesiz ki bu araç piyasaya çıktığında diğer otomobil üreticileri çok kötü bir durumda kalacaklar.

Aynı iPhone’un Nokia ve Blackberry gibi şirketleri geride bırakıp iflasa sürüklemesi gibi Tesla’da kendisini yakalayamayan otomobil üreticilerini tarihe gömecektir.

Murat Atalay

Anlatılanları somutlaştırmak adına sizler için seçtiğimiz Tesla Model S tanıtım videoları:

-Türkçe-

-İngilizce-

Kaynak olarak bu yazıda “Elon Musk: Tesla, SpaceX, and the Quest for a Fantastic Future” kitabından faydalanılmıştır.

Yorumlar

  1. Ahmet Nisan 13, 2016
  2. Tolga Caner Nisan 22, 2016

Cevap verin